Inwazja Giardia intestinalis u szynszyli małej

Jak podaje piśmiennictwo polskie i zagraniczne, szynszyle mogą być zarażone wieloma pasożytami wewnętrznymi. Nie dochodzi do tego często, ponieważ gryzonie te chowane są w zamkniętych pomieszczeniach. Z występujących u szynszyli pasożytów wewnętrznych mających znaczenie kliniczne należy wymienić pierwotniaki: Giardia duodenalis, Eimeria chinchillae, Toxoplasma gonidii oraz nicienie Haemonchus contortus i Trichostrongylus colubriformis (1). W niemieckich źródłach znajdziemy także wzmianki o inwazji tasiemca Hymenolepis nana (3). Pierwotniaki (np. kokcydia) to pasożyty najczęściej występujące u szynszyli trzymanych w niewoli (2). Na wolności szynszyle często zapadają na pasożytniczą chorobę Chagasa (trypanosomozę), która wywoływana jest przez świdrowca amerykańskiego (Trypanosoma cruzi) przenoszonego na te zwierzęta przez pluskwiaki Triatoma spinali. Wyniki kilku niezależnych badań wskazują, że od 20 do 40% populacji w okolicy Auco zapada na tę chorobę (4).

Giargioza (lamblioza) wywoływana jest przez Giardia intestinalis (s. G. duodenalis, G. lamblia). Jest to często spotykany pasożyt, występujący na całym świecie u ssaków, w tym u psów i kotów. Obecnie jest zakwalifikowana do genogatunków od A do G, w zależności od zróżnicowanej swoistości wobec żywicieli (tab.1). Ludzi zarażają się zazwyczaj Giardiami z grup A i B, uważanymi za czynniki zoonotyczne. Istnieją dwie postacie rozwojowe pasożyta, trofozoit, który jest formą aktywną rozwijającą się w jelicie cienkim, oraz odporna cysta – forma przetrwalnikowa wydalana do środowiska z kałem. Trofozoit ma kształt gruszki, posiada 4 pary wici dł. 10-20μm. Cysta jest owalna 8-19μm dł. Zawartość w charakterystyczny sposób odstaje od otoczki. Giardia rozmnaża się przez podział podłużny trofozoitu. Okres inkubacji choroby wynosi od kilku dni do kilku tygodni. Pasożyt umiejscawia się w jelicie czczym, w dwunastnicy oraz w drogach żółciowych. Trofozoity za pomocą specjalnego dysku przyczepiają się do enterocytów, powodują deformację struktury kosmków, przez co zmniejszają ich powierzchnię chłonną, co szczególnie utrudnia wchłanianie tłuszczów. Cysty pojawiają się w kale w ciągu 6 do 15 dni od zarażenia. Wydalane są nieregularnie i w zmiennych ilościach. Patentność inwazji utrzymuje się zazwyczaj przez wiele tygodni lub miesięcy.

Objawy kliniczne

U wszystkich kręgowców, u których może dojść do zarażenia Giardią duodenalis, najczęściej inwazja przebiega w sposób bezobjawowy. Objawy kliniczne natomiast są do siebie zbliżone. Występują nieregularne biegunki, brak łaknienia, utrata masy ciała, wzdęcia, bóle brzucha, czasem stolce tłuszczowe. W szczególności  dotyczy to pacjentów z obniżoną odpornością oraz młodych osobników. Do zakażenia Giardiami dochodzi drogą pokarmową, poprzez połknięcie cyst ze skażonego pokarmu  i wody. Jednak zakażenia eksperymentalne zdrowych klinicznie szynszyli cystami Giardii, nie wywołało objawów klinicznych choroby. (5,6)

Do czynników predysponujących wystąpienie inwazji zalicza się stres i nieodpowiednie warunki bytowe zwierząt. Powoduje to namnożenie się pierwotniaków w organizmie zwierzęcia , pojawienie się biegunki i potencjalnie może doprowadzić do jego śmierci.

Objawy Giardiozy u szynszyli domowych mogą manifestować się cykliczną sekwencją utraty apetytu i biegunką, co wiąże się ze spadkiem masy ciała i pogorszeniem jakości stanu okrywy włosowej. Większość zakażonych szynszyli ma prawidłowe wartości morfologii krwi, mieszczące się w granicach normy. Młode, niedawno odstawione szynszyle od matek, zwierzęta z obniżoną odpornością i osobniki przebywające w zagęszczeniu, wydają się być najbardziej predysponowane do wystąpienia objawów klinicznych związanych z zakażeniem Giardiami (6,7).

Rozpoznawanie i leczenie

Z uwagi na zmienne wydalanie, a także ze względu na poprawę poziomu wykrywalności, zaleca się pobranie kilku ( 3 próbek ) w ciągu 3-5 dni. Cysty mogą być wykrywane w kale poprzez wykonanie bezpośredniego rozmazu kału, rozmazu bezpośredniego barwionego płynem Lugola ( w celu lepszej wizualizacji cyst) lub w wyniku zagęszczenia po sedymentacji. Można również wykorzystać badanie kału metodą flotacji w roztworze siarczanu cynku. Możliwe jest także wykrycie antygenów w kale, przy użyciu komercyjnych czułych zestawów testów, jednak uzyskane wyniki nie zawsze są porównywalne, prawdopodobnie ze względu na zróżnicowanie antygenów. W diagnostyce laboratoryjnej stosowane jest również barwienie immunofluorescencyjne, PCR i ELISA. W leczeniu Giardiozy u szynszyli stosuje się fenbendazol w dawce 20-50 mg/kg m.c. p.o. co 24 godziny przez 5 dni (7).

Piśmiennictwo:

  1. Knotek Z., Knotkova Z.: Drobne ssaki. 2004. Wydawnictwo Galaktyka. Łódź. Str. 49
  2. Mitchell M.A., Tully Jr T.N.: Zwierzęta egzotyczne. 2010. Wydawnictwo Elsevier. Wrocław. Str 504 – 523
  3. Beck (Hrsg.) W., Pontchev N.: Praktische Parasitologie bei Heimtieren: Kleinsäuger – Vögel – Reptilien – Bienen. 2006. Schlütersche. Hannover; str. 107-120
  4. Angel E. Spotorno, Carlos A. Zuleta, J. Pablo Valladares, Amy L. Deane i inni. Chinchilla laniger. „Mammalian Species”. 758, s. 1–9, 2004-12-15. American Society of Mammologists (ang.).
  5. Eidmann S. Studies on the etiology and pathogenesis of fur damage in the chinchilla [Dr. med. vet.]. Hannover (Germany): Institut fur Pathologie, Tierarztliche Hochschule; 1992 [in German].
  6. Fehr M. Diarrheal diseases in the chinchilla associated with Giardia infection?.Rodentia 2002;2:50–1 [in German].
  7. Levecke B, Meulemans L, Dalemans T, et al. Mixed Giardia duodenalis assemblage A, B, C and E infections in pet chinchillas (Chinchilla lanigera) in Flanders (Belgium). Vet Parasitol 2011;177(1–2):166–70.

 

Zapraszam do lektury:

Artykuł jaki się ukazał na łamach czasopisma „Życie weterynaryjne” moich znajomych lekarzy weterynarii lek. wet. Dawida Jańczaka i dr n. wet. Karoliny Barszcz – Zapraszam bardzo serdecznie, do zapoznania się z jego oryginałem, w którym poruszają kwestie zakażeń Giardia duodenalis u szynszyli, a także metody rozpoznawania i leczenia.

link do artykułu 🙂  ZW-2014-10-09

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *